Actueel

De canon van Nederland is formeel opgenomen in de kerndoelen van het primair en voortgezet onderwijs. De vensters van de canon dienen als uitgangspunt ter illustratie van de tien tijdvakken van De Rooij.

Geannoteerd overzicht van literatuur, lesmethoden en websites over basisonderwijs en cultuureducatie.

Het onderwerp van deze Zicht op… is samenwerking tussen scholen en culturele instellingen op het gebied van cultuureducatie. Wat is samenwerken eigenlijk, welke verschillende samenwerkingsvormen bestaan er, en waarom werken instellingen samen?

De cultuurbegroting wordt niet opgenomen in de opdracht aan de twintig ambtelijke werkgroepen die onderzoeken waar 20 procent te bezuinigen is, ofwel 35 miljard euro.

Leesplein heeft de Projectenbank Taal en Lezen gelanceerd. In de projectenbank kan gezocht worden naar Nederlandse projecten op het gebied van leesbevordering en taalstimulering.

Minister Plasterk kan zich vinden in de motie van de Tweede Kamerleden Van Vroonhoven–Kok en Leerdam om de actieve kunstbeoefening met de Cultuurkaart te stimuleren, maar wil daarvoor geen regels of normstellingen opleggen.

Videoprentenboeken bieden ten opzichte van klassieke prentenboeken betere mogelijkheden aan kleuters die met een lage woordenschat op school komen. Dat concludeert Marian Verhallen, die op 18 november promoveert aan de Universiteit Leiden.

Cultuureducatie verankert steeds beter in het onderwijs. Dat valt in het algemeen te concluderen uit de Monitor Cultuureducatie in het primair en voortgezet onderwijs 2008-2009 van Sardes en Oberon.

In de sector werken 13.600 docenten en 3.000 overigen, bij elkaar goed voor 7.000 fte. Aan belasting vloeit jaarlijks 300 miljoen naar de rijksoverheid terug; evenveel als de lokale overheden erin stoppen. Amateurkunst en Kunsteducatie kost de overheid dus feitelijk niets.

Op 16 september jl. heeft minister Plasterk (OCW) de Tweede Kamer een brief gestuurd over de voortgang van zijn beleidsvoornemens ten aanzien van cultuurparticipatie. Plasterk stemt op hoofdlijnen in met de plannen van het Fonds voor Cultuurparticipatie en licht die in de brief nader toe.

De subsidieregeling cultuureducatie van het Mondriaanfonds en het Nederlands Fonds Podiumkunsten is geëvalueerd. Uit de evaluatie blijkt dat de meeste innovaties in de cultuureducatie voortkomen uit een nauwe samenwerking tussen culturele instellingen en scholen.

In de rijksbegroting voor 2010 is Cultuur gekort met 10 miljoen euro op het totaalbudget van ruim 900 miljoen. Ook op de begrotingen van de daaropvolgende jaren zijn vooralsnog beperkte bezuinigingen ingeboekt.

Kunstconnectie deed een enquête onder ruim 70 leden naar de stand van zaken rond de invoering van de combinatiefuncties. Als dit een gemiddeld beeld van de leden geeft is op dit moment ongeveer 80 fte combinatiefuncties ingevuld binnen de instellingen voor kunsteducatie.

Jongeren tot 20 jaar en ouderen boven de 50 zijn cultureel actiever geworden. Dat blijkt uit het onderzoek naar cultuurparticipatie van het SCP, waarin de meest recente gegevens uit 2007 zijn verwerkt

Cultuurproducerende instellingen met rijkssubsidie moeten per 2013 minstens 17,5 procent aan eigen inkomsten gaan verwerven. Daarnaast moeten de eigen inkomsten met minimaal 1 procent per jaar groeien. Wie niet aan deze voorwaarden voldoet, loopt kans zijn subsidie te verliezen.

Minister Plasterk ziet af van zijn voornemen musea gratis toegankelijk te maken voor kinderen tot en met 12 jaar. Er bestaat twijfel over de effectiviteit van de maatregel. De minister wil eerst nader onderzoek doen.

De nieuwe Zicht op... bevat een geannoteerd overzicht van literatuur, projecten en websites over cultuureducatie in het speciaal onderwijs. Wim Scherpenisse, docent pedagogiek, beschrijft in het inleidend artikel verschillende typen kinderen met speciale behoeften.

Boekman nummer 79 heeft als thema de culturele canondiscussie Volgens de samenstellers raakt de canondiscussie gevoelige snaren in de samenleving: is een culturele canon een kans om de sociale cohesie te bevorderen of fungeert hij juist als sociale splijtzwam?

Eerder dan voorzien telt Nederland nu al 1200 brede scholen. Staatssecretaris Dijksma van Onderwijs is hier blij mee. “De brede school is immers de school van de toekomst”, aldus Dijksma.

Een half miljoen kinderen in Nederland tussen 5 en 18 jaar neemt niet deel aan vrijetijdsactiviteiten in sport, cultuur, scouting en dergelijke. Dat concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau in het onderzoek 'Kunnen alle kinderen meedoen?'.

Entoen.nu organiseert samen met stichting Lezen en de Vereniging van Openbare Bibliotheken De Nieuwe Schoolstrijd, een nationale voorleeswedstrijd voor leerkrachten. Zij zullen gaan voorlezen uit de boeken die bij de vijftig vensters van de canon van Nederland horen.

Op 7 april is het eerste nummer verschenen van Kaap Kunst, een nieuw, tweemaandelijks vaktijdschrift over actieve kunstbeoefening. Kaap Kunst opinieert en informeert en is er voor iedereen die zich uit hoofde van zijn of haar functie met amateurkunst bezig houdt.

De website www.cultuurcoach.org is in de lucht. De cultuurcoach (combinatiefunctie cultuur) is een nieuwe functie. Hij heeft één werkgever maar werkt voor twee sectoren: onderwijs en cultuur.

Harland stelt in zijn artikel vast dat de curricula voor kunsteducatie (in het Verenigd Koninkrijk) onevenwichtig zijn: verwerven van vaardigheden is belangrijker dan creativiteit.

Cultuurnetwerk Nederland heeft het pilotproject 'Brede school en cultuureducatie' uitgevoerd. Voor dit project hebben tien scholen samen met culturele instellingen activiteiten ontwikkeld en uitgevoerd. Een overzicht van de activiteiten van deze scholen is in deze publicatie opgenomen. De publicatie gaat onder meer in op combinatiefuncties, de interne cultuurcoördinator in de brede school, samenwerking en de verbinding met buitenschoolse cultuureducatie.

De kredietcrisis heeft wel degelijk gevolgen voor cultuur in de komende tijd. Uitgerekend de grootste particuliere geldschieter voor cultuur in Nederland, het VSBfonds, is een vermogensfonds met (op grond van historische banden) een groot belang in Fortis. Het VSBfonds is nu meer dan de helft van zijn vermogen (in 2007 2 miljard euro) kwijt door de ineenstorting van het Fortisaandeel. Het budget, nu rond de 62 miljoen euro per jaar, is volgend jaar vooralsnog verminderd tot 30 miljoen.

Op 23 januari 2008 vond de bijeenkomst Koers Cultuureducatie PO plaats in Amersfoort. Tijdens deze middag, die in het teken stond van brede scholen en cultuureducatie, is een aantal tips & tricks verzameld over de praktijk van cultuureducatie in brede scholen; van praktisch tot beleidsmatig.

Politiek en beleidsmakers zouden amateurkunst vaker als beleidsinstrument moeten inzetten. Dat schrijft Nicolien van Vroonhoven-Kok (CDA-kamerlid) in een opiniestuk in de Volkskrant. Naast de intrinsieke waarde benadrukt zij de mogelijkheden van kunst en cultuur op beleidsterreinen als integratie, sociale cohesie en jeugdbeleid.

Wat is er de afgelopen jaren gebeurd op het terrein van cultuureducatie in het basisonderwijs en heeft de regeling 'Versterking Cultuureducatie in het Primair Onderwijs' tot het gewenste resultaat geleid?

De 50 miljoen euro die het kabinet extra investeert in cultuur gaat voor een groot deel naar amateurkunst en cultuureducatie.

Ter gelegenheid van de Culturele Onderwijs Tentoonstelling op 23 januari 2008 heeft Cultuurnetwerk Nederland een aantal toepasselijke uitgaven over de brede school en cultuureducatie samengebracht in deze publicatie.

Het BisK heeft een nieuw spel ontwikkeld dat kinderen spelenderwijs inzicht geeft in de vele facetten van de verschillende kunstdisciplines: literatuur, theater, dans, muziek, fotografie en beeldende kunst.

Van kunst in de klas wordt veel heil verwacht: het brengt jongeren niet alleen kennis van de culturele canon bij, het kan ook een nieuwe generatie voor kunst interessren. De Volkskrant legt de cultuureducatie in Nederland onder de loep.